Optimed Hastanesi Uzman Doktoru İrfan Aydın, karaciğer yağlanması hakkında bilgi verdi. Hastalığın, çok tehlikeli boyutlara ulaşabildiğini vurgulayan Dr. Aydın, hastalığın tedavisi için yapılması gerekenleri sıraladı. Dr. Aydın, "Karaciğer yağlanması, adından da anlaşılabileceği gibi karaciğer hücrelerinde aşırı miktarda yağ birikmesi sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Erkek ve kadınlarda aynı sıklıkta görülür. Normalde karaciğer hücrelerinde az bir miktarda yağ bulunabilir ve bu bir hasara yol açmaz. Ancak yağlanmanın fazla olması karaciğerde fonksiyonel ve yapısal değişikliklerin ortaya çıkmasına yol açar. Karaciğer yağlanması karaciğerde inflamasyonla (İltihap–yangı) giden hastalıklarla birlikte olabileceği gibi kendisi de bizzat karaciğerde inflamasyonuna yol açabilir. Bunun sonucunda karaciğer hücrelerinde (hepatosit) harabiyet ve karaciğer fibrosisi gelişir. Karaciğerdeki nekroz (Hücre harabiyeti ve ölümü) ilerledikçe olay karaciğer sirozuna dönüşür ve ciddi bir durum haline gelebilir. Bu yüzden ileri derecede yağlı karaciğeri olan hastaların dikkatli değerlendirilmesi ve yakından takip edilmeleri gerekir" diye konuştu.
NEDENLERİ NELERDİR
Karaciğer yağlanmasının nedenlerini anlatan Dr. Aydın, "Karaciğer vücudumuzda yağların metabolizması ve yıkımında önemli rol oynar. Karaciğerde yağların metabolize edilmesi sırasındaki aksaklıklar karaciğerde yağ birikimine sebep olabilir. Karaciğerde yağların metabolizasyonu veya sekresyonu, dolaşımdaki yağ asitlerinin diğer dokulardaki yağ depoları tarafından tutulma kapasitesi ile yakından ilişkilidir. Hepatik steatozda karaciğerden yağ sekresyonu bozulmaktadır. Karaciğer, kendisine gelen karbonhidrat miktarı arttığında oluşan karbonhidrat fazlasını yağ asidlerine çevirerek harcar. Karaciğerden salınan ancak metabolize edilmeyen yağ asitleri karaciğerde reesterifiye edilerek tekrar trigliseridler oluşur. Diyetle aşırı karbonhidrat alınması karaciğerde yağ birikimine yol açar" dedi.
EN SIK GÖRÜLEN KARACİĞER YAĞLANMASI
En sık görülen karaciğer yağlanmasının, obezite olduğunu belirten Dr. Aydın, "Karaciğer yağlanmasının en sık görülen şekli başka hastalıkların seyri sırasında ortaya çıkan tipidir. Bunlar içinde en bilineni aşırı şişmanlıktır (obezite). Vücut ağırlığı normalin % 10¢ undan fazla olan insanların 2/3 sinde karaciğer yağlanması saptanmaktadır. Bunun dışında şeker hastalığı (Özellikle tip 2 diabetes mellitus), hipertrigliseridemi (Kanda trigliserid seviyelerinin yüksek olması) ve fazla alkol kullanımı da karaciğer yağlanmasına yol açabilecek sık görülen diğer durumlardır" diye konuştu. Kan lipidlerinden tek başına kolesterol yüksekliği karaciğer yağlanması için bir risk faktörü olmadığını söyleyen Aydın, "Aşırı A vitamini kullanımı, uzun süre damar yolu ile beslenme, hızlı kilo kaybı ve kortikosteroid vb. ilaçların uzun süre kullanımı karaciğer yağlanması oluşturabilir. Yağlı yiyeceklerle beslenmenin karaciğer yağlanmasına neden olabileceği mantıklı gibi gözükse de bu tür diyetle beslenme aşırı kilo artışına ve kan trigliserid düzeylerinin yükselmesine yol açmadıkça karaciğer yağlanması oluşturmaz" dedi.
BELİRTİLERİ NELERDİR
Karaciğer yağlanmasının belirtileri ve nasıl tanı koyulduğu hakkında bilgi veren Uz. Dr. İrfan Aydın, şöyle devam etti: "Karaciğer yağlanmasında genellikle hasta tarafından farkedilebilen belirtiler yoktur. Halsizlik, çabuk yorulma ve karın sağ üst kısmında ağrı veya dolgunluk hissi gibi belirtiler bulunabilir. Aslında rutin beden muayenesi sırasında da karaciğer yağlanmasını farkına varmak çoğunlukla mümkün olmaz. Genellikle başka bir nedenden dolayı yapılan kan tahlillerinde karaciğer enzimlerinde artış saptanması üzerine yapılan diğer tetkiklerle karaciğer yağlanması olduğu anlaşılır. Bazen beden muayenesi sırasında karaciğerin yumuşak bir kıvamda büyümüş olduğu farkedilebilirse de daha çok ultrasonografik inceleme sonrasında karaciğerin büyüdüğü anlaşılır. Pratikte karaciğer yağlanması daha çok başka bir hastalığın araştırılması amacıyla yapılan ultrasonografik inceleme sırasında tesadüfi olarak saptanmaktadır."
HASTALIĞIN TANISI
Karaciğer yağlanmasının kesin tanısı karaciğer iğne biyopsisi ile konursa da (Lokal anestezi altında ince bir iğne ile küçük bir parça karaciğer dokusu alınarak mikroskop altında incelenmesi) çok özel koşullar dışında karaciğerde yağlanma saptanan insanlarda genellikle iğne biyopsisi yapılmasına gerek olmadığını söyleyen Aydın, "Basit bir yağlı karaciğer sizi olumsuz yönde etkileyebilir, ancak çok ender durumlarda karaciğer hasarına yol açar. Ancak eğer yağlı karaciğer iltihaplanmış ise (yağlı karaciğer hepatiti), bu ciddiye alınması gereken bir bulgudur. Bu iltihaplanmalar, alkole bağlı hepatit ve başka nedenlerden kaynaklanan hepatit (alkole bağlı olmayan steatohepatit) olarak birbirinden ayrılmaktadır. Her iki yağlı karaciğer iltihabında da karaciğer uzun vadede hastalanabilir ve karaciğer sirozu oluşabilir. Bir karaciğer sirozu olgusunda karaciğer kanseri riski de artmaktadır" diye konuştu.
KARACİĞER BÜYÜMESİ NEDİR?
Karaciğer yağlanması hakkında bilgi veren Dr. Aydın bununla birlikte oluşabilen 'Karaciğer büyümesi' ne değinmeden geçmedi. Karaciğer büyümesinin nasıl teşhis edildiğini anlatan Aydın, "Hepatomegali radyolojik inceleme ile doğrulanmalıdır. Karaciğerin muayenede ele geliyor olması karaciğerin mutlaka büyük olduğu anlamına gelmez.  Akciğer sorunları nedeni ile karaciğer aşağı itilebilir ve bu durumda büyümüş zannedilebilir. Kişinin kendi kendisine karaciğer büyümesini teşhis etmesi neredeyse imkansızdır. Ancak doktor muayenesiyle karaciğer büyümesi teşhisi koyulabilmektedir" dedi.
Karaciğer yağlanması ve büyümesi başka hastalıklarla beraber görülebileceği belirten Dr. Aydın şöyle devam etti: "Karaciğer yağlanması olan kişilerde bu hastalıklar mutlaka araştırılmalıdır ve sonuca göre tedaviye başlanmalıdır. Bu hastalıklar arasında: Şişmanlık, sürekli alkol (İçki) kullanımı, diabet (Şeker hastalığı), geçirilmiş hepatit (Sarılık, Reye sendromu, Wilson hastalığı, Refsum hastalığı, hemakromatoz, abetalipoproteinemi , proteinden fakir beslenme, kortikosteroid (Kortizon) kullanımı, tetrasiklin ve diğer bazı ilaçların kullanımı vs.. Karaciğer yağlanmasına ek olarak karaciğerde büyüme veya kişide bazı şikayetler de varsa (Karın sağ üst tarafinda ağrı, sarılık) veya karaciğer enzimleri (SGOT, SGPT vs) değerleri yükselmişse önemli olabilir."
HASTALIĞIN TEDAVİSİ
Karaciğer yağlanmasının herhangi bir özgül tedavisi olmadığını kaydeden Dr. Aydın, "Kilo fazlası olan kişilerin diyet ve egzersiz ile kilo vermeleri sağlanmalıdır. Özellikle diyete dikkat etmek gerekir. Alkol gibi kötü alışkanlıklardan uzak durmak gerekir. Kolesterol içeren yiyecekler (Tereyağ, kuyrukyağı gibi hayvani yağlar, kuruyemişler, sakatat, yağlı et ve kıyma, tavuk derisi, yumurta ) kullanılmazsa iyi olur. Mümkün olduğunca yağsız yenmelidir. Bal karaciğer için çok faydalıdır (Şeker hastalığı varsa yenmemelidir). Paracetamol, kortizon, tetrasiklin gibi karaciğere zararlı ilaçlar sürekli kullanılmamalıdır. Doktora gidince (Verilecek ilaçların seçimi açısından) karaciğerde yağlanma olduğu söylenmelidir. Ayrıca bazı bitkisel karışımlarında karaciğere iyi geldiği bilinir. Bunlar; enginar, lahana, kayısı, elma, havuç, üzüm, hurma, yağsız tatlılar, bal, erik, armut, maydonoz ve kereviz gibi yiyeceklerin bol miktarda tazesi, kompostoları, yemekleri yapılıp yenilmesi faydalıdır" açıklamasını yaptı.